İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ve İsrail ile devam eden savaşı sona erdirmek için "tek yol" olarak nitelendirdiği şartları resmen açıkladı. Pezeşkiyan, savaşın bitmesi için İran'ın meşru haklarının tanınması, savaş tazminatı ödenmesi ve gelecekteki saldırganlığa karşı uluslararası garantiler sağlanması gerektiğini duyurdu.

Savaşın 12. gününe girilirken, İran yönetimi bir yandan askeri operasyonlarını sürdürürken diğer yandan diplomatik kanalları açık tutmaya çalışıyor.

PEZEŞKİYAN'DAN İKİ ÖNEMLİ ADIM: ÖZÜR VE ŞART

Pezeşkiyan'ın bu açıklaması, son günlerde attığı iki önemli adımın devamı niteliğinde. İran lideri, geçtiğimiz günlerde komşu ülkelere yönelik saldırılar nedeniyle Arap ülkelerinden resmen özür dilemiş ve "İran'ın komşu ülkelere saldırma niyeti olmadığını" vurgulamıştı.

Geçici liderlik konseyinin onayıyla alınan karar uyarınca İran, kendi topraklarından yapılan saldırılar olmadığı sürece komşu ülkelere yönelik saldırılarını durdurdu. Bu hamle, Tahran yönetiminin savaşı yatay genişlemeden koruma ve çatışmayı yalnızca ABD ile İsrail arasında tutma stratejisi olarak yorumlanıyor.

Pezeşkiyan, Trump'ın "kayıtsız şartsız teslim ol" talebini ise "rüya" olarak nitelendirerek reddetti.

ERDOĞAN'LA KRİTİK GÖRÜŞME

Pezeşkiyan, pazartesi günü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede İran lideri, "komşuların hava sahası ve topraklarının İran halkına saldırmak için kullanılmaması" koşuluyla bölgede gerilimi azaltmaya hazır olduklarını iletti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ise görüşmede, İslam ülkelerini hedef alan eylemlerin sonlandırılması çağrısında bulundu ve Ankara'nın İran'ın içişlerine her türlü hukuka aykırı müdahaleye karşı olduğunu yineledi.

İRAN'IN ÜÇ AŞAMALI STRATEJİSİ

Uzmanlar, Pezeşkiyan'ın son açıklamalarını İran'ın üç aşamalı yeni savaş stratejisinin parçası olarak değerlendiriyor:

Komşularla yatıştırma: Arap ülkelerine özür ve saldırıların durdurulması taahhüdü

Uluslararası kamuoyu kazanma: Tazminat ve garanti talepleriyle mağdur pozisyonu güçlendirme

Müzakere zemininde güçlü konumlanma: Trump'ın "teslim ol" talebine karşı "meşru haklar" vurgusu

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile müzakerelerin şu anda İran'ın gündeminde olmadığını, ülkenin yeni dini lideri Mücteba Hamaney'in Washington ile olası görüşmeler hakkında yorum yapması için henüz çok erken olduğunu söyledi.

ASKERİ DENKLEM: RESTRAİNTSİZ İRAN

Öte yandan İran Devrim Muhafızları, savaşın ne zaman biteceğine karar verecek olan gücün kendileri olduğunu ve "bölgenin denklemlerinin ve gelecekteki durumunun İran'ın silahlı kuvvetlerinin elinde olduğunu" açıkladı.

Uzmanlara göre, 28 Şubat'ta dini lider Ali Hamaney'in öldürülmesi, İran'ın onlarca yıllık "stratejik sabır" doktrinini ortadan kaldırdı. Hamaney'in yokluğunda, İran ordusu daha öngörülemez ve daha agresif bir profile büründü.

Hint Okyanusu'nda Sri Lanka açıklarında bir ABD denizaltısı tarafından batırılan İran fırkateyni IRIS Dena'nın, MILAN 2026 tatbikatı için Hindistan'ın Visakhapatnam limanını ziyaret ettikten hemen sonra hedef alınması, savaşın coğrafi yayılmasının boyutlarını gözler önüne serdi.

BÖLGESEL ARABULUCULUK ÇABALARI

Katar, Mısır ve Umman'ın yanı sıra Türkiye de arabuluculuk teklifinde bulunan ülkeler arasında yer alıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Pezeşkiyan ile yaptığı görüşme, Ankara'nın bu rolü oynamaya hazır olduğunun işareti sayılırken, İran'ın Türkiye üzerinden Batı'ya mesaj gönderiyor olabileceği yorumları yapılıyor.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın savaşı bitirme şartları, Tahran yönetiminin diplomatik bir çıkış aradığını ancak bunu "güçlü konumdan" yapmak istediğini gösteriyor. Trump yönetiminin "kayıtsız şartsız teslim" talebi ile İran'ın "tazminat ve garanti" şartı arasındaki uçurum, kısa vadede diplomatik çözümü zor gösteriyor.

Olan Biten TV Haber Merkezi