ENERJİ KORİDORU KANIYOR

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'nda mayın döşeme faaliyetleri başlattığı istihbaratı üzerine harekete geçti. Yapılan operasyonda 16 İran mayın döşeme gemisinin imha edildiği duyuruldu. CENTCOM, sosyal medya hesabından paylaştığı videolarla operasyon anlarını kamuoyuna gösterdi.

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, "Son birkaç saat içinde 10 hareketsiz mayın döşeme botunu ve/veya gemisini vurup tamamen imha ettik, daha fazlası da gelecek" ifadelerini kullandı. CENTCOM daha sonra yaptığı güncellemeyle imha edilen gemi sayısının 16'ya yükseldiğini bildirdi.

Bu gelişme, enerjide yüzde 90'ın üzerinde dışa bağımlı olan Türkiye için hayati bir risk oluşturuyor. Boğazdan günlük 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü geçiyor; bu, küresel talebin yaklaşık yüzde 20'sine denk geliyor. Türkiye'nin ithal ettiği petrolün önemli bölümü de bu güzergâhtan geliyor. Brent petrol fiyatı çatışmaların başlamasından bu yana yüzde 20 yükseldi ve 100 doları aştı.

TRUMP'TAN SERT UYARI: "DERHAL KALDIRILMAZSA SONUÇLARI GÖRÜLECEK"

Trump, İran'a yönelik sert uyarısında, "Eğer Hürmüz Boğazı'na herhangi bir mayın döşendiyse ve bunlar derhal kaldırılmazsa, İran'ın karşılaşacağı askeri sonuçlar daha önce görülmemiş düzeyde olacak" dedi. Başkan, uyuşturucu kaçakçılarına karşı kullanılan füze teknolojisinin aynısının Hürmüz Boğazı'nı mayınlamaya çalışan her gemiye karşı kullanılacağını da sözlerine ekledi.

Trump, pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran'ın petrol akışını durduracak herhangi bir adım atması halinde "YİRMİ KAT DAHA SERT" vurulacakları tehdidinde bulunmuştu.

İSTİHBARAT SAVAŞI VE OPERASYONUN DETAYLARI

Operasyon, CNN ve CBS News'in İranlı yetkililere dayandırdığı haberlerde, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'na mayın döşemeye başladığı bilgisinin ardından geldi. ABD'li yetkililer, İran'ın her biri iki ila üç mayın taşıyan küçük gemiler kullandığını açıkladı. İran'ın toplam mayın stoğunun 2.000 ile 6.000 arasında olduğu tahmin ediliyor.

Trump, İran'ın mayın döşediğine dair ellerinde resmî bir rapor bulunmadığını belirtirken, tehdidini sürdürdü. Savunma Bakanı Pete Hegseth, CENTCOM'un Trump'ın talimatıyla gemileri "acımasız bir hassasiyetle" imha ettiğini duyurdu. Hegseth, "Teröristlerin Hürmüz Boğazı'nı rehin almasına izin vermeyeceğiz. İran resmen uyarılmıştır" ifadelerini kullandı.

REFAKAT KRİZİ VE İRAN'IN TEPKİSİ

Operasyonlar sürerken, ABD Enerji Bakanı Chris Wright'ın bir petrol tankerine refakat edildiğine dair paylaşımı kısa süre sonra silindi. Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, henüz hiçbir petrol tankeri veya gemiye refakat edilmediğini açıkladı. Wright'ın ekibi, paylaşımın "yanlış altyazı" nedeniyle silindiğini duyurdu.

İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Ali Muhammed Naini, Wright'ın açıklamalarına ilişkin yaptığı değerlendirmede, herhangi bir petrol gemisine refakat edildiğini reddetti. Naini, "ABD filosunun ve müttefiklerinin her hareketi füzelerimiz ve insansız hava araçlarımız tarafından durdurulacak" tehdidinde bulundu.

Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine, emir verilmesi halinde Hürmüz Boğazı'nda gemilere refakat edilmesi seçeneklerini değerlendirdiklerini açıklarken, ABD Donanması'nın şimdiye kadar gemicilik sektöründen gelen günlük refakat taleplerini reddettiği öğrenildi.

İran Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Ali Laricani, Trump'ın tehditlerine sosyal medyadan yanıt vererek, "İran boş tehditlerinizden korkmuyor. Sizden daha büyükleri İran milletini yok edemedi. Yok edilmekten siz korkun" ifadelerini kullandı.

BÖLGESEL YAYILMA VE TÜRKİYE'YE ETKİLERİ

ABD-İsrail ortak operasyonu "Operation Epic Fury"nin 11. gününde bölgedeki gerilim kritik seviyeye ulaştı. Pentagon, daha önce İran'ın mayın döşeme gemileri ve mayın depolama tesislerini vurduklarını açıklamıştı.

İran sadece mayınla sınırlı kalmadı, ticari gemileri de vurmaya başladı. Tayland kargo gemisi Mayuree Naree'ye bir mermi isabet etti ve gemi Umman'ın hemen kuzeyinde alev aldı. Tayland Denizcilik Bakanlığı, 3 mürettebatın kayıp olduğunu, 20 mürettebatın kurtarıldığını duyurdu. Ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri'nin Ras el-Hayme emirliği açıklarında bir konteyner gemisi daha vuruldu.

Çarşamba sabahı iki İran insansız hava aracı Dubai Uluslararası Havalimanı yakınlarına düştü. Cumartesi günü gerçekleşen benzer bir saldırının ardından ikinci kez yaşanan olayda dört yabancı uyruklu kişi yaralandı.

Katar, Suudi Arabistan, Kuveyt, Bahreyn ve Umman da yoğun İran saldırılarına maruz kaldı. Suudi Arabistan, Prens Sultan hava üssü yakınlarında İran'a ait altı füzeyi durdurduğunu, dev Şeybe petrol sahasına yönelen beş insansız hava aracını imha ettiğini açıkladı. Bahreyn'de İran saldırılarında onlarca kişi yaralandı.

Avrupa merkezli Montel Analytics'in Jeopolitik Enerji Analisti Andres Cala, "1973 Arap petrol ambargosundan bu yana en kötüsü olabilecek yeni bir enerji şoku kapımızda" değerlendirmesinde bulunuyor.

İran Hatem-ül Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü İbrahim Zülfikari, "ABD'ye, Siyonistlere ve müttefiklerine tek bir litre petrolün bile ulaşmasına izin vermeyeceğiz. Petrolün varil fiyatının 200 dolar olmasına hazırlıklı olun" ifadelerini kullandı.

Olan Biten TV Haber Merkezi