"İTTİFAK" TARİHİ KARARI GEÇİRDİ

Avrupa Parlamentosu, 25 Mart 2026'da yapılan oylamada, sığınma talebi reddedilen göçmenlerin AB dışındaki üçüncü ülkelere gönderilmesini öngören "iade merkezleri" (return hubs) düzenlemesini onayladı . Oylama sonucu 389 kabul, 206 ret, 32 çekimser olarak açıklandı.

Kararın en dikkat çekici yanı, merkez sağdaki Avrupa Halk Partisi (EPP) grubunun, daha önce siyasi olarak izole ettikleri aşırı sağ gruplarla ittifak yaparak düzenlemeyi geçirmesi oldu . İnsan hakları örgütü PICUM'dan Silvia Carta, bu "toksin ittifakı"nın "kitlesel gözaltı, ailelerin ayrılması ve sınır dışı etme"nin yolunu açtığını belirtti.

YENİ DÜZENLEME NELER GETİRİYOR?

Yeni düzenleme, AB üyesi ülkelerin kendi inisiyatifleriyle veya küçük koalisyonlar halinde, sığınma talebi reddedilen göçmenlerin gönderileceği "iade merkezleri" için üçüncü ülkelerle anlaşma yapmasına izin veriyor. Halihazırda Almanya, Hollanda, Avusturya, Danimarka ve Yunanistan, başta Afrika ülkeleri olmak üzere bu merkezlerin kurulması için görüşmeler yürütüyor.

Düzenleme ayrıca şunları içeriyor:

Sınır dışı edilmeyi reddeden göçmenler için gözaltı süresinin 24 aya kadar uzatılması

Sınırsız süreli giriş yasağı (güvenlik riski oluşturanlar için)

Ailelerle birlikte çocukların da (refakatsiz çocuklar hariç) üçüncü ülkelere gönderilebilmesi

Sınır dışı kararına itiraz edenlerin temyiz sürecinde AB'de kalma hakkının otomatik olmaktan çıkarılması (yargıç kararına bağlanması)

SOL KESİM NEDEN ÖFKELİ?

Sol kanat milletvekilleri ve insan hakları örgütleri, düzenlemeyi "ABD'nin ICE tarzı uygulamalarını" Avrupa'ya ithal etmekle suçluyor. 

Fransa'dan Yeşiller milletvekili Mélissa Camara, kararın "merkez sağın aşırı sağla işbirliği yaparak kordon sanitaire'i (aşırı sağı izole etme ilkesini) öldürdüğü" bir an olduğunu söyledi.

Uluslararası Kurtarma Komitesi'nden Marta Welander, "Bu merkezler AB toprakları dışında olacak. Orada insan haklarının korunacağını kimse garanti edemez. Bunlar hukuki kara deliklerdir" uyarısında bulundu . 70'ten fazla hak örgütü, şubat ayında yayımladıkları ortak bildiride düzenlemenin "ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) tarzı uygulamalara" yol açacağını belirtmişti.

EŞİKTEKİ ÜLKELER VE ÖNÜMÜZDEKİ SÜREÇ

Almanya, Hollanda, Avusturya, Danimarka ve Yunanistan, "iade merkezleri" için Afrika'daki potansiyel ev sahibi ülkelerle görüşmelere başlamış durumda. Ancak Fransa ve İspanya gibi ülkeler, bu tür merkezlerin etkinliği konusunda şüphelerini dile getiriyor. 

İngiltere'nin Ruanda planının mahkeme engelleri nedeniyle çökmesi ve İtalya'nın Arnavutluk'taki merkezlerinin yasal sorunlarla karşılaşması, projenin karşısındaki en büyük engeller olarak gösteriliyor.

Düzenleme, Parlamento'daki oylamanın ardından AB Konseyi ile üçlü diyalog (trilogue) sürecine girecek. Sürecin önümüzdeki aylarda tamamlanması bekleniyor.

Marta Welander (International Rescue Committee): "Bu merkezler AB toprakları dışında olacak. Orada insan haklarının korunacağını kimse garanti edemez. Bunlar hukuki kara deliklerdir."

Eve Geddie (Amnesty International): "İade merkezleri ciddi hak ihlali riskleri taşıyor, insan haklarına uygun şekilde uygulanamaz ve tamamen reddedilmelidir."

Silvia Carta (PICUM): "Bu oy tehlikeli bir dönüm noktasıdır. Merkez sağ, aşırı sağla ittifak yaparak derinden baskıcı bir gündemi dayatıyor. Bu, kitlesel gözaltı, ailelerin ayrılması ve sınır dışı etmenin yolunu açıyor."

Charlie Weimers (İsveç Demokratları): "Avrupa'da yeni bir mutabakat var. Sınır dışı etme dönemi başladı."