SAVAŞIN BEDELİ: 20 GÜNDE 14 ZAM

İran-İsrail savaşının başladığı 27 Şubat'tan bu yana akaryakıt fiyatları adeta kontrolden çıktı . Motorin fiyatı 20 günde 60,33 TL'den 71,10 TL'ye yükselirken, benzin de 58,28 TL'den 62,02 TL'ye çıktı . Salı günü yapılması beklenen 6 TL'lik yeni zamla birlikte motorin fiyatının Doğu illerinde 80 TL'ye ulaşması bekleniyor .

Enerji uzmanı Ali Arif Aktürk, petrol fiyatlarındaki artışın ilk etkilediği alanların başında taşımacılığın geldiğini belirtiyor: "Tarladan çıkan domates, salatalık pazara ulaşana kadar etkilenir" .

ÇARŞIDA FİYATLAR UÇTU

21 günlük süreçte özellikle sebze fiyatlarında sert yükseliş yaşandı :

Domates: 55,6 TL'den 87,95 TL'ye fırladı

Patlıcan: 76,6 TL'den 121 TL'nin üzerine çıktı

Perakende piyasada artış daha da çarpıcı. İstanbul'da patlıcan 220 TL/kg, sivri biber 179,95 TL, brokoli 139,95 TL, salatalık ise 109,95 TL'den satılıyor .

ZİNCİRLEME MALİYET ŞOKU

Petrol fiyatlarındaki artış sadece ulaşımı değil, gübre ve plastik ambalaj üretimini de vuruyor . Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'ne (FAO) göre gübre üretiminde kullanılan enerji maliyetleri bazı ürünlerde toplam maliyetin yüzde 70'ine kadar çıkabiliyor.

Akademik araştırmalar da bu ilişkiyi doğruluyor: NARDL modeliyle yapılan analiz, uzun vadede petrol fiyatı artışları ile gıda fiyatları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koyuyor.

ENFLASYON ALARM VERİYOR

Ekonomistler, artan maliyet baskıları nedeniyle mart ayında aylık enflasyonun yüzde 5'in üzerine çıkmasından endişe ediyor. CHP Ekonomi Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Güldem Atabay, "Motorin tarafına vergi indirimi gerekiyor. Bu artış özellikle tarım sektörünü ve gıda fiyatlarını etkileyecek" uyarısında bulundu.