Türkiye Cumhuriyeti tarihinin simge isimlerinden Asteğmen Mustafa Fehmi Kubilay, 23 Aralık 1930’da Menemen Olayı sırasında Cumhuriyet rejimini savunurken şehit edilmişti. Her yıl 23 Aralık’ta, Kubilay ve olay sırasında hayatını kaybeden bekçiler Hasan ve Şevki anılıyor.
Kubilay, 1906 yılında Adana’nın Kozan ilçesinde doğdu. Öğretmenlik ve askerlik görevini sürdürürken Menemen’deki cumhuriyet karşıtı ayaklanmaya müdahale etti. Ancak bir grup tarafından saldırıya uğrayarak şehit düştü. Olay, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde laiklik ve Cumhuriyet ilkelerine yönelik ilk ciddi tehdit olarak kayıtlara geçti.
Menemen Olayı’nın ardından uygulamaya konulan sıkıyönetim ve yargı süreçleri, Cumhuriyet’in laiklik temelli güvenlik politikalarını güçlendirdi. Tarihçiler, Kubilay’ın ve bekçilerin fedakârlığını, Cumhuriyet değerlerinin korunmasındaki sembolik önemi açısından vurguluyor.