ABD Başkanı Donald Trump, 21 Mart Cumartesi günü Truth Social hesabından yaptığı açıklamayla İran'a 48 saatlik bir ültimatom verdi. Trump, "Eğer İran, Hürmüz Boğazı'nı tamamen ve tehdit olmaksızın açmazsa, Amerika Birleşik Devletleri en büyüğünden başlayarak çeşitli enerji santrallerini vuracak ve yok edecektir" ifadelerini kullandı.
Süre, Trump'ın paylaşım yaptığı 21 Mart saat 23:44 GMT (Türkiye saatiyle 02:44) itibarıyla başladı. Buna göre ültimatomun sona ereceği zaman 23 Mart gece yarısına denk geliyor.
Trump'ın bu tehdidi, ABD-İsrail ortak saldırılarının başlamasının 22. gününde ve savaşın dördüncü haftasına girilirken geldi. Daha önce petrol tesislerini hedef almaktan kaçındığını söyleyen Trump, şimdi ise doğrudan İran'ın enerji altyapısını tehdit ediyor.
Bu tehdit, bir gün önce Beyaz Saray'ın "bölgedeki askeri çabaları azaltmayı değerlendirdiğini" açıklamasının ardından geldi. Trump'ın bu hamlesi, İran'ın Hürmüz ablukasını kaldırması için son bir baskı olarak yorumlanıyor.
Trump'ın tehdidine yanıt gecikmedi. İran ordusu, kendi enerji altyapısına yapılacak herhangi bir saldırıya, bölgedeki "ABD'ye ait enerji, tuzdan arındırma ve altyapı tesislerini" hedef alarak karşılık vereceğini açıkladı . İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi daha önce yaptığı açıklamada, ülkesinin Hürmüz'ü tamamen kapatmadığını, sadece İran'a saldıran ülkelerin gemilerine kısıtlama getirdiğini söylemişti.
Hürmüz Boğazı, 28 Şubat'ta başlayan savaşın ilk günlerinden bu yana İran tarafından fiilen abluka altına alındı. Normal şartlarda dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'si ve küresel LNG ticaretinin önemli bir kısmı bu boğazdan geçiyor.
Abluka nedeniyle Brent petrol fiyatları savaş öncesi 73 dolardan 105 doların üzerine çıktı . ABD'de benzin fiyatları galon başına 93 sent arttı, bu da Beyaz Saray'ın artan enerji fiyatları karşısında baskı altında olduğunu gösteriyor.
Trump'ın tehdidinden bir gün önce, ABD Hazine Bakanlığı İran petrolüne uygulanan yaptırımları 30 günlüğüne geçici olarak hafifletmişti. Bu adım, Hürmüz'deki aksamalar nedeniyle ortaya çıkan arz sıkıntısını gidermeyi hedefliyordu. İran ise denizlerde yüzer halde kalan petrolünün bulunmadığını açıklayarak bu hamleye yanıt verdi.
Ültimatom, İran'ın İsrail'in güneyindeki Dimona ve Arad kentlerine düzenlediği ve 100'den fazla kişinin yaralandığı füze saldırılarının hemen ardından geldi. Dimona, İsrail'in nükleer araştırma merkezine ev sahipliği yapıyor.
İsrail, İran'ın Natanz nükleer tesisine düzenlenen saldırıyı üstlenmezken, Tahran yönetimi Dimona saldırısının Natanz'a misilleme olduğunu duyurdu. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, "çok zor bir akşam" yaşandığını belirterek tüm cephelerde misilleme sözü verdi.
Olan Biten TV Haber Merkezi