İsrail-İran savaşının 25. gününde, İsrail kamuoyundaki destek hızla eriyor. Tel Aviv merkezli Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü'nün (INSS) üç hafta arayla yaptığı iki anket, Netanyahu'nun "çok cepheli savaş" stratejisinin halk nezdinde aşındığını gösteriyor.
İlk anket (2 Mart):
Savaşa destek: %80,5
Savaşı başarılı bulanlar: %60
Rejim değişikliği sağlayacağına inananlar: %69
İkinci anket (22 Mart):
Savaşa destek: %58 (-22,5 puan)
Savaşı başarılı bulanlar: %40 (-20 puan)
Rejim değişikliği beklentisi: %58 (-11 puan)
Anketin en çarpıcı bulgularından biri, İsraillilerin savaşın uzamasına tahammül edemeyeceğini göstermesi. Katılımcıların %54'ü, savaşın bir ay daha sürmesi halinde bu koşullarda yaşamayı sürdüremeyeceklerini belirtti. Yalnızca %47'si bir aydan uzun süre dayanabileceğini ifade etti. Bu oran, savaşın başında %63 seviyesindeydi.
Netanyahu hükümeti, savaşı başta İran'ın nükleer ve füze programlarını ortadan kaldırmak, ardından da Tahran'da rejim değişikliğini sağlamak olarak iki ana hedefle tanımlıyor. Ancak anketler, bu hedeflerin halk nezdinde sorgulanmaya başladığını gösteriyor.
Yüzde 58 Tahran yönetiminin zayıfladığını düşünürken, savaşın rejim değişikliğine yol açacağına inananların oranı yüzde 69'dan yüzde 58'e geriledi.
Savaşın uzamasıyla birlikte, İsrail'de protestolar da yaygınlaşıyor. Geçtiğimiz hafta Tel Aviv, Hayfa ve Kudüs'te düzenlenen gösterilerde on binlerce kişi "savaşı bitirin" ve "rehineler için anlaşma" çağrısı yaptı.
Protestoların odağında, Netanyahu'nun savaşın başında rehinelerin serbest bırakılması için ateşkes görüşmelerini reddettiği iddiaları yer alıyor. Muhalefet lideri Yair Lapid, Netanyahu'yu "savaşı kendi siyasi kurtuluşu için kullanmakla" suçluyor.
Savaşın ekonomik yükü de anket sonuçlarına yansıyor. İsrail merkez bankası, savaşın günlük maliyetini 3,3 milyar şekel (yaklaşık 900 milyon dolar) olarak hesaplıyor. İş gücüne katılım oranı yüzde 5 düşerken, turizm gelirleri sıfırlandı.
Güneydeki Arad ve Dimona kentlerine düzenlenen füze saldırıları, halkın güvenlik algısını da derinden sarstı. Dimona'da 39 kişinin yaralandığı saldırının ardından kentte yaşayanların yüzde 70'i "güvende hissetmiyoruz" yanıtını verdi.
Anketler, Netanyahu'nun koalisyonunun geleceği için de alarm zilleri çalıyor. Kanallı bir araştırma şirketinin yaptığı anket, bugün seçim olsa Netanyahu liderliğindeki sağ blokun mecliste 52 sandalyeye gerileyeceğini, muhalefet blokunun ise 68 sandalye ile hükümet kurabileceğini gösteriyor.
Ancak aynı anket, Netanyahu'nun rakibi Benny Gantz'ın da halkın yalnızca yüzde 38'inin güvenini kazandığını, bu oranın yüzde 55'lerde olan Netanyahu'nun oldukça gerisinde kaldığını ortaya koyuyor. Bu çelişki, İsrail siyasetinde "Netanyahu'ya rağmen, Netanyahu'suz" bir alternatif arayışının sürdüğünü gösteriyor.