MİLLETE ARMAĞAN
İstiklal Marşı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilişinin 105. yıl dönümünde tüm yurtta düzenlenen törenlerle anılıyor. Mehmet Akif Ersoy'un "Kahraman Ordumuza" ithafıyla kaleme aldığı şiir, 12 Mart 1921 tarihinde Meclis'te büyük bir coşkuyla kabul edilmiş ve Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin sembolü olmuştur.
YARIŞMA SÜRECİ VE MEHMET AKİF'İN TUTUMU
İstiklal Marşı'nın yazılması için ilk adım, 25 Ekim 1920'de Hakimiyet-i Milliye gazetesine verilen ilanla atıldı. Maarif Vekaleti (Milli Eğitim Bakanlığı) tarafından düzenlenen yarışmaya 724 şiir gönderildi. Kazanan esere 500 lira ödül verileceği duyuruldu.
Ancak dönemin Maarif Vekili Hamdullah Suphi Tanrıöver, Mehmet Akif Ersoy'un para ödülü nedeniyle yarışmaya katılmak istemediğini biliyordu. Tanrıöver, Meclis kürsüsünden yaptığı açıklamada Akif'i ikna sürecini şu sözlerle anlattı:
"Vekalet yapmış olduğu tetkikatta fevkalade kuvvetli bir şiir aramak lüzumunu hissettiği için ben şahsen Mehmed Akif Beyefendi'ye müracaat ettim. Ve kendilerinin de bir şiir yazmalarını rica ettim. Kendileri çok asil bir endişe ile tereddüt gösterdiler. Bilirsiniz ki bu şiirler için bir ikramiye vadedilmiştir halbuki bunu kendi isimlerine takrib etmek arzusunda bulunmadıklarını ve bundan çekindiklerini izhar ettiler. Ben şahsen müracaat ettim, lazım gelen tedabiri alırız ve icab eden ilanı yaparız dedim. Bu şartla büyük dini şairimiz bize fevkalade nefis bir şiir gönderdiler".
Akif, Taceddin Dergahı'ndaki odasında kaleme aldığı şiiri bakanlığa teslim etti. Şiir, önce cephede asker arasında okundu ve büyük beğeni topladı.
MECLİS'TE TARİHİ AN
İstiklal Marşı, ilk kez 1 Mart 1921'deki Meclis birleşiminde milletvekillerinin takdirine sunuldu. 12 Mart 1921'de yeniden gündeme gelen şiir, yoğun tartışmaların ardından oylamaya sunuldu.
Kırşehir Milletvekili Ahmed Müfid Kurutluoğlu, Tanrıöver'in marşı bir kez daha kürsüden okumasını istedi. Konya Milletvekili Refik Koraltan ise "Milletin ruhuna tercüman olan işbu İstiklal Marşı'nın ayakta okunmasını teklif ediyorum" dedi. Tüm milletvekilleri ayağa kalkarak marşı dinledi.
"Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak" satırlarının okunduğu sırada milletvekillerinden şiddetli alkışlar yükseldi. "Canı, cananı, bütün varımı alsın da Hüda/Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüda" kısmında ise "İnşallah" sedaları yükseldi.
AKİF'İN ASİL DURUŞU
Mehmet Akif Ersoy, kazandığı 500 liralık ödülü "Ben bu şiiri para için yazmadım" diyerek yoksul kadın ve çocuklara mesleki eğitim veren Darülmesai Vakfı'na bağışladı. Şair, İstiklal Marşı'nı kitabı Safahat'a dahil etmemiş, "O benim değil, milletimindir" diyerek eseri Türk milletine armağan etmiştir .
Akif'in hasta yatağında kendisine sorulan "Acaba yeniden yazılsa daha iyi olmaz mı?" sorusuna verdiği cevap, marşın anlamını özetler niteliktedir:
"O şiir bir daha yazılamaz, onu ben de yazamam; onu yazmak için o günleri görmek, o günleri yaşamak lazım. Allah, bir daha bu millete bir İstiklal Marşı yazdırmasın".
BESTE YOLCULUĞU
İstiklal Marşı'nın bestelenmesi için açılan yarışmaya 24 besteci katıldı. 1924 yılında Ankara'da toplanan seçici kurul, Ali Rıfat Çağatay'ın bestesini kabul etti. Bu beste 1930 yılına kadar çalındı.
1930'da değiştirilerek dönemin Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Şefi Osman Zeki Üngör'ün 1922'de hazırladığı bugünkü beste yürürlüğe kondu. Toplamda dokuz dörtlük ve bir beşlikten oluşan marşın armonilemesini Edgar Manas, bando düzenlemesini ise İhsan Servet Künçer yaptı. Protokol gereği, günümüzde sadece ilk iki dörtlük beste eşliğinde söylenmektedir.
TÜRKİYE'NİN DÖRT BİR YANINDA ANMA TÖRENLERİ
12 Mart, her yıl "İstiklal Marşı'nın Kabulü ve Mehmet Akif Ersoy'u Anma Günü" olarak kutlanıyor. Bu yıl 105. yıl dönümü nedeniyle okullarda, üniversitelerde ve kamu kurumlarında özel programlar düzenleniyor.
Akdeniz Üniversitesi'nde Prof. Dr. Feyzi Ersoy'un konuşmacı olarak katılacağı "Yazılışının 105. Yılında İstiklal Marşımız ve Mehmet Akif Ersoy" konulu konferans gerçekleştirilecek . Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri de anma programları düzenliyor.
İstiklal Marşı, yalnızca Türkiye Cumhuriyeti'nin değil, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin de milli marşı olarak her iki ülkede saygıyla okunuyor.
Olan Biten TV Haber Merkezi